Rasathane, astronomik gözlemler yapmaya yarayan özel bina ve evlere denir. Orta Çağ boyunca benzerine rastlanmayacak ölçüde sürekli ve sistemli rasathaneler, ilk olarak İslam dünyasında ortaya çıkmıştır.50 Tam teşekküllü olmasa da İslam dünyasında ilk rasathane 828 yılında Bağdat’ta kurulan Şemmâsiye Rasathanesi’dir. Burada ünlü matematikçi Hârizmî görev yapmıştır. Yine 1023 yılında İbn Sina için Hemedan şehrinde rasathane … Read more
Müslümanların kitaba olan sevgi ve saygıları, yazılı eser alanında İslam medeniyetinin önemli yer tutmasını sağlamıştır. Ancak kütüphanenin kurulabilmesi için kitabın çok olması gerekir.47 Hz. Peygamber (s.a.v.) zamanında yazılı eserlerin çok az olması nedeniyle bir kütüphaneden bahsetmek mümkün değildir. İslam âleminde ilk kütüphaneler, Kur’an-ı Kerim ve hadis ağırlıklı olarak Emeviler Dönemi’nde birer okul olarak da görev … Read more
Beytü’l-hikme, İslam medeniyetinde yüksek seviyede ilmî araştırmalar ve tercüme faaliyetlerinin yapıldığı eğitim kurumlarıdır.43 Fiili anlamda beytü’l-hikmenin kurucusu Abbasi halifesi Me’mun olmakla birlikte fikir ve ilk teşebbüs örneği Mansur zamanına kadar gider.44 Yunanca eserlerin Arapçaya tercüme edilmesi ile ilgili ilk geniş çaplı çalışmalar beytü’lhikmede gerçekleştirildi. Beytü’l-hikme zamanla Orta Çağ’ın ilimler akademisi kimliğine kavuştu. Burada her türlü … Read more
Daru’l-hadis, hadis ilimlerinin öğretildiği ve hadis ilimlerinde uzmanların yetiştirildiği yükseköğretim kurumlarıdır.39 Hadis dersleri önceleri mescitlerde o şehrin hadisçileri (muhaddis) tarafından verilirdi. Bu mescitler aynı zamanda ilmî seyahatleri dolayısıyla şehre gelen meşhur muhaddislerin hadis derslerine de tahsis edilirdi. Ders halkalarının ve onlara iştirak eden öğrencilerin çoğalması sebebiyle camiler dışında yeni müesseselere ihtiyaç duyuldu. Nişabur’da daru’l-hadis adıyla … Read more
Daru’l-kurra; Kur’an öğretilen ve hafız yetiştirilen mekteplerin, kıraat eğitimi yapılan medrese veya bölümlerin genel adıdır. Bir başka ifadeyle daru’l-kurra, Kur’an-ı Kerim okuma ilmini uzmanlık derecesinde öğreten okullara verilen isimdir.36 İslam tarihinde hafızlık eğitimine ilk dönemlerden itibaren büyük önem verilmiş ve daha sonraki dönemlerde hafızlık eğitimi daru’l-kurra adıyla kurumsallaşmıştır. Daru’l-kurralar mescitler dışında Kur’an okunan ve öğretilen … Read more
Medreseler geçmişte yükseköğretim faaliyetlerinin yapıldığı yerlerdir. Bugünkü anlamda fakültelere karşılık gelen eğitim kurumlarıdır. İslam’ın ilk asırlarında eğitim öğretim faaliyetleri daha çok âlimlerin denetiminde mescit ve camilerde yürütülürdü. Hicri 3. asır ile 5. asır arasında başta Horasan ve Maveraünnehir olmak üzere İslam dünyasının ilim merkezlerinde medreseler kurulmaya başlandı. Ancak bugünkü anlamda sistematik yapılar olan medreseler Selçuklular … Read more
Mektepler, bugünkü anlamda ilkokul seviyesinde okuma yazma eğitimlerinin verildiği okullardır. İslam tarihi incelendiğinde günümüzdekine benzer bir okuldan bahsetmek mümkün olmamakla beraber Hicret’ten sonra bir mektep müessesesinin varlığından bahsedilebilir. Hz. Peygamber’in (s.a.v.), on Müslüman çocuğa okuma yazma öğretmeleri karşılığında Bedir Savaşı esirlerini serbest bıraktığı bilinmektedir. Buradan hareketle bir veya birkaç sınıflı bir okulun oluşturulduğu ortaya çıkmaktadır. … Read more
Yüce Allah’ın, bizim yaptığımız ibadetlere ihtiyacı yoktur. Dolayısıyla Allah, ibadetlere kendisinin ihtiyacı olduğu için değil bize faydası olduğu için emretmiştir. Dinimizde emredilen ibadetlerin hem bireye hem de topluma birçok yararı vardır. İbadetlerin Bireysel Faydaları İbadet, insanın Yüce Yaradan’a karşı yerine getirmesi gereken en önemli görevlerden biridir. Kişi, ibadet ederek Allah’ın emrini yerine getirmenin, görevini yapmanın … Read more
İbadet, kul ile Yüce Yaradan arasındaki çok özel bir iletişimdir. İbadet etmek Allah’ın emridir ve insanın yaratılış gayesidir. Bu nedenle de yerine getirilmesi gereken bir kulluk görevidir. İbadete layık tek varlık Allah’tır ve bu nedenle ibadet sadece Allah için yapılmalıdır. İnsan kulluk görevini yerine getirirken sadece Allah’ın rızasını ve sevgisini kazanmayı amaçlamalıdır. Hz. Peygamber (s.a.v.) … Read more
Yüce Allah, insanı en güzel bir şekilde ve üstün özelliklere sahip bir varlık olarak yaratmıştır. Ona akıl ve irade; el, ayak, göz, kulak gibi değeri maddiyatla ölçülemeyecek organlar vermiştir. Allah, yeryüzünde insanın hayatını rahat bir şekilde sürdürebilmesi için pek çok nimet de var etmiştir. Havayı, suyu, çeşit çeşit sebze ve meyveleri insan için yaratmıştır. Bütün … Read more